خواناسازی بنای تاریخی زیج منیژه سرپل ذهاب

خواناسازی بنای تاریخی زیج منیژه سرپل ذهاب

فرزاد مافی  با اعلام این خبر گفت: این پژوهش با مجوز پژوهشگاه به عنوان بخشی از فعالیت های پژوهشی پایگاه محور تاریخی – فرهنگی ساسانی کرمانشاه جهت دستیابی به اهدافی از قبیل  تداوم تلاش جهت شناسایی دقیق تر یک اثر فاخر معماری، کاوش و پیگردی باستان شناسی جهت شناخت بهتر اجزا و اندام های بنا با رویکرد تدقیق گاهنگاری و… آغاز شده است.
او برنامه ریزی برای پروژه های حفاظت و مرمت و آوار برداری به منظور خوانا سازی هرچه بهتر بنا، افزایش اطلاعات موجود در راستای مطالعه و مستند سازی بنا و اطلاعات موجود در راستای آسیب شناسی و فن شناسی بنا را از دیگر اهداف اجرای این پروژه عنوان کرد.
مافی تصریح کرد : این اثر که ظاهرا در بهمن ماه سال ۸۴  با شماره ۱۴۱۴۳ به ثبت آثار ملی رسیده در بخش میانی نیمۀ شمالی دشت قلعه شاهین و در حد فاصل ارتفاعات موسوم به کوه برز در شمال و کوه دنه خشک در جنوب، واقع شده که اهالی آن را زیج منیژۀ روستای انزل می خوانند.
او با اشاره به این نکته که این بنا ۱۴۰×۱۴۰متر ابعاد دارد و در جهات اصلی جغرافیایی ساخته شده خاطرنشان کرد : ساخت و سازهای آشکار همگی با استفاده از لاشه سنگ‌های آهکی با ابعاد متوسط (قطر ۲۵×۲۰ سانتیمتر) به صورت غوطه‌ور در ملات گچ ساخت شده است.
به گفته این باستان شناس، بنا دارای چهار برج مربع شکل در چهار گوشۀ بناست که به علت ریزش بخش‌هایی از آن به خوبی قابل اندازه‌گیری نیست و به نظر می رسد که شامل یک سری اتاق‌های طولی، تقریباٌ هم اندازه مجاور هم باشد که یک حیاط مرکزی را احاطه کرده‌اند.
مافی افزود: در میانۀ بنا و در محدوده مرکزی اثر مورد بحث بقایای ساخت و ساز چهار گوش مربع شکلی وجود دارد که با همان مواد و مصالح ساخته شده و  با توجه به انجام فعالیت‌های کشاورزی در بخش میانی بنا، ماهیت ساخت و سازها کاملاً مشخص نیست.
سرپرست هیئت باستان شناسی افزود: با وجود اینکه این بنا مدت های مدیدی به حال خود رها شده و خسارات زیادی ناشی از فعالیت های کشاورزی و کاوش های غیر مجاز و سایر عوامل مخرب طبیعی و انسانی بر آن وارد شده خوشبختانه به دلیل ویژگی های ساختمانی و مقاومت مصالح بخش های قابل توجهی از اثر باقی مانده است که با انجام آوار برداری و خوانا سازی می توان ضمن دستیابی به اطلاعات بیشتر زمینه را برای حفاظت و مرمت بنا فراهم آورد.
وی اظهار داشت : ویژگی های خاص معماری و موقعیت جغرافیایی این اثر باعث شده که  بتوان از آن به عنوان یکی از شاخص ترین نمونه های معماری در بازه زمانی احتمالی اواخر ساسانی و قرون اولیه اسلامی نام برد.  
او افزود: درک و دریافت تحولات فرهنگی آن مقطع تاریخی کمک بسیاری به توسعه چشم اندازهای تاریخی فرهنگی غرب ایران و به طور کلی تمام کشور می کند و  این در حالی است که این بنا تاکنون به طور بایسته مورد مطالعه قرار نگرفته و هیچ گونه اقدام ویژه‌ای برای نگهداری، حفاظت و مرمت آن انجام نشده است.
او گفت: با توجه به وسعت بنا و حجم فراوان آثار پیش بینی می شود که عملیات آواربرداری به منظور خواناسازی نیاز به چندین فصل متمادی کاوش های باستان شناختی داشته باشد.
مافی در پایان یادآور شد : طی نخستین روزهای کاوش در قالب سه کارگاه اطلاعات ارزشمندی از ویژگی ها و پلان فضای معماری بدست آمده است.



Source link

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *